Duurzaamheid steeds belangrijker focus in de bouw

Duurzaamheid steeds belangrijker focus in de bouw

Om ook in de komende jaren succesvol te zijn, doen bouwondernemers er goed aan zich te richten op duurzaamheid.

Bouwen wordt meer en meer circulair, modulair, energieneutraal of zeer energiezuinig… Tijdens een minisymposium van TNO werd daarbovenop ingezoomd op het belang van gezonde woonomgevingen. Technologische innovaties zijn hierbij essentieel.

Energiezuinig
Veertig procent van het totale energieverbruik en van de CO2-uitstoot in Europa komt op conto van gebouwen. In het Lenteakkoord van 2008 is door Bouwend Nederland, Neprom, NVB en Aedes met de Rijksoverheid afgesproken om vanaf 2020 enkel nog energieneutrale nieuwbouw te realiseren. De looptijd van het Lenteakkoord is formeel in 2015 gestopt maar ervaringen, innovaties en tips om bijna energieneutrale nieuwbouw op te leveren worden echter wel nog gedeeld op het Platform Zeer Energiezuinige Nieuwbouw (ZEN). Zeer energiezuinige nieuwbouwconcepten worden op dit platform sectorbreed gedeeld, zodat bouwbedrijven gestimuleerd en geholpen worden om in 2021 kwalitatief hoogwaardige nieuwbouwwoningen te realiseren die voldoen aan de wettelijke eisen (Energieprestatiecoëfficiënt 0,0). Ook de reeds bestaande gebouwen moeten klimaatneutraal worden. Nederland heeft zich als ambitieus doel gesteld dat in 2050 álle gebouwen (nieuw en bestaand) gemiddeld klimaatneutraal moeten zijn.

TNO werkt aan een NeroZero-woning; een woning ‘met zo min mogelijk zo veel mogelijk’. De bouw van een tijdelijke NeroZero-meetwoning of ‘NeroZero-lab’, waarin innovaties op het vlak van ventilatie, zonwering en energie- en watermanagement getest worden, is eind 2016 als onderdeel van het project Nieuwe Waard in Heerhugowaard gestart. De NeroZero-woning zal naar verwachting in het voorjaar van 2018 gepresenteerd kunnen worden.

Duurzaamheid niet ten koste van gezondheid en comfort
De focus op energiezuinigheid mag uiteraard niet ten koste gaan van de gezondheid en het comfort van de bewoners. TNO vestigde tijdens een minisymposium[i] de aandacht op techniek voor energiepositieve, gezonde en comfortabele gebouwen. In een kennisagenda heeft TNO 3 grote technologische uitdagingen voor zowel nieuw- als bestaande bouw vastgelegd: (1) maximale opwekking van energie (zonthermisch en pv), (2) optimalisatie van lokale opslag van elektriciteit en warmte, en (3) minimalisatie van energieverbruik met behouw van een gezond binnenklimaat en comfort. Duurzaamheid en energiebesparing zijn belangrijk, maar ook de gezondheid en betaalbaarheid zijn belangrijke aandachtspunten. Het Bouwbesluit vestigt hier volgens TNO nog te weinig de aandacht op. Het Bouwbesluit heeft het over ‘aanvaardbare risico’s’ en omschrijft de ondergrens van comfort en gezondheid slechts minimaal. Bij het vernieuwde Lenteakkoord wordt de lat wel hoger gelegd. Claudia Bouwens verkondigde namens Lente-Akkoord op het minisymposium: “Het is niet alleen maar energie. Het belangrijkste is dat woningen gezond, betaalbaar en comfortabel moeten zijn. Hoe matchen we dus technische hoogstandjes met de klantverlangens? We moeten veel preciezer worden met ontwerpen en berekenen, uitvoeren en opleveren van woningen. Hoe we dat gaan doen, wordt het doel van het –nieuwe- Lenteakkoord.

Tijdens het minisymposium ging Willem Koppen van Koppen Bouwexperts (TNO-partner bij de realisatie van NeroZero-woningen) dieper in op enkele gezondheidsrisico’s in woningen. “Wist u dat 73 procent van de blootstelling aan fijnstof in de woning plaatsvindt? Elke microgram fijnstof per m² verkort uw leven met 21 dagen? En dat bij u in de keuken de concentratie fijnstof vaak hoger is dan tijdens een smogdag in Peking?”. Hij besprak ook verder de gevaren van formaldehyde in de woning. “In een doucheruimte is vier uur ventileren nodig om de vochtigheidsgraad op normaal niveau te krijgen. Hou daarom op met energielabels en kom met gezondheidslabels. Gezondheid is een grondrechtelijk iets”.

Circulair bouwen
Wanneer gebouwen enkel en alleen met circulaire materialen opgetrokken worden, stoten woningen ruim 90 procent minder CO2 uit. Met het oog op duurzaamheid, staat circulair bouwen tegenwoordig dan ook volop in de kijker. In Almere wordt bijvoorbeeld de wijk Wilgenwold opgetrokken; bestaande uit 30 energieneutrale, circulaire woningen. De woningen worden modulair ontwikkeld, waarbij gebruik gemaakt wordt van de nieuwste technieken op het vlak van fabricage en ontwerpen. De woningen zullen opgaan in de omgeving en optimaal gebruik maken van natuurlijke materialen. Ze zullen nog aangesloten zijn op het elektriciteitsnet maar het is uiteindelijk de bedoeling dat ze volledig zelfvoorzienend zijn. Het plan is om de eerste zes woningen eind 2018 op te leveren.

ING Economisch Bureau heeft in een rapport[ii] berekend dat volledig hergebruik van bouwmaterialen of zelfs complete bouwonderdelen meer winst oplevert dan downcycling. Met downcycling wordt het recycleren van bouwafval bedoeld. Het rapport vermeldt dat 35 procent van de Nederlandse afvalstroom uit bouwafval bestaat, waarvan 95 procent door de bouwsector zelf voor gerecycleert. Bouwpuin krijgt bijvoorbeeld een ‘nieuw’ leven als granulaat of fundering onder wegen. Dit houdt kansen in voorsloopbedrijven en groothandels, die gebouwen ‘slim’ ontmantelen waardoor efficiënt hergebruik van bouwonderdelen mogelijk wordt.

In dit licht is het initiatief van BAM, een ‘Circular Building Platform’ als een soort van marktplaats voor hergebruikte / herbruikbare producten in de bouw, handig. Deze tool werd tijdens het bouwen van Circl, het circulair paviljoen van ABN Amro aan de Amsterdamse Zuidas, bedacht en zou binnenkort gelanceerd moeten worden. Bij de bouw van Circl werden onder andere gerecycleerde jeansbroeken als geluidsisolatie gebruikt, kozijnen uit oude kantoren hergebruikt als binnenwanden en stoeptegels verwerkt in de houten vloeren om massa mee te geven.

 

[i] TNO Minisymposium ‘Energiepositieve en gezonde gebouwen’ op 27 september 2017 te Delft.

[ii] ING Economisch Bureau, “Circulair Bouwen”, 22 juni 2017.

Bron: flexcrafttechniek.nl

Hier uw advertentie?
Bel +31 (0)73 503 35 44.

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief